Zou er in Egypte een nieuw era aanbreken voor vrouwen na de opstanden? Een era van gelijkheid en uitbanning van discriminatie? Twee maanden na de val van het regime van Mubarak begint de bezinning over de ingeslagen weg en waar het naartoe gaat leiden.
Dat gebeurt o.a. door het houden van conferenties en panels. Zoals bijvoorbeeld in Cairo op 28 maart de conferentie Egyptische vrouwen na de revolutie van 25 januari. Waar naar toe? werd gehouden. Daarin vertelde Hoda Badran, de voorzitter van de Arabische Vrouwenbond en een bekende Egyptische feministe, dat ondanks de actieve rol die de Egyptische vrouwen hebben gespeeld tijdens de ‘Revolutie’, er aanwijzingen zijn dat haar rol in het openbare leven zal afnemen in plaats van toenemen.

Nog meer afnemen? Je zou haast denken dat het niet erger kan! Tenzij we Saudi-Arabië of Iran als voorbeeld nemen natuurlijk.
Het analfabetisme onder Egyptische vrouwen is hoger dan onder mannen en bedraagt 42%. Uit de 454 zetels in het Egyptische parlement, bezetten vrouwen in totaal 8 zetels sinds de afgelopen verkiezingen van 2010. En op de recente lijst van de Gender Gap die opgesteld wordt door het Internationaal Economische Forum stond Egypte op de 125ste plaats van de totaal 134 landen, dat wil zeggen dat slechts 9 anderen landen in de wereld minder deden aan de achtergestelde positie van vrouwen ten opzichte van mannen om de Gap (het gat) te dichten.

Een van de aanwijzingen dat het de verkeerde kant op gaat voor vrouwen was het feit dat er in de commissie, bestaande uit 8 deskundigen, die veranderingen in de grondwet ging bestuderen, geen enkele vrouw zat! Ook geen enkele christen (Kopt), terwijl onder vrouwen en christenen juist veel deskundigheid bestaat als juristen, advocaten en hoogleraren.
Dit was een gemiste kans voor vrouwen. Ik had namelijk gehoopt dat die commissie zou voorstellen het tweede artikel van de constitutie te veranderen. Dit is een artikel dat ervoor zorgt dat vrouwen nooit gelijke rechten zullen krijgen in Egypte, ongeacht welke regering en welke president er komt.
De Sharia (ismlatitische wetgeving) is volgens artikel 2 de hoofdbron van wetgeving. Alle wetten die voor vrouwen nadelig uitpakken in Egypte, zoals de regels voor huwelijk, scheiding, erfrecht, ongelijkheid voor de wet… etc, zijn gebaseerd op deze islamitische wetgeving en zolang dit niet veranderd, is de hoop op verbetering van de positie van de vrouw slechts een illusie.

Er bestaat natuurlijk ook nog een kans dat het nieuwe parlement dat in september gekozen wordt, nog meer veranderingen in de grondwet gaat doorvoeren. Of zelfs een helemaal nieuwe constitutie gaat schrijven, en dat dit artikel 2 dan komt te vervallen.
Maar als je ziet welke partijen nu worden gevormd dan is de kans daarop betrekkelijk klein. De nieuwe partijen zijn vooral islamitische partijen die nog meer islamisering van de samenleving nastreven.
Sommigen roepen nu al openlijk dat ze een zedenpolitie willen, zoals dat in islamitische staten bestaat als bijvoorbeeld Soedan, Saudi-Arabië en Iran.

Ik moet opeens aan Lubna Hussein denken, de Soedanees journaliste, bekend als ‘Het pantalon meisje’ die een boek schreef over de vrouwen in Soedan die 40 zweepslagen straf krijgen omdat ze een broek dragen. De zedenpolitie vindt dat namelijk ‘onzedig’.
Ja, het kan dus nog erger. Laten we hopen dat dit schrikbeeld geen werkelijkheid wordt in Egypte.

Nahed Selim, publiciste, schrijfster en beëdigd tolk Arabisch is in 1953 geboren in Egypte. Selim woont sinds 1979 in Nederland en schrijft af en toe critische columns voor Trouw, de Volkskrant en NRC Handelsblad over de islam, vrouwenemancipatie en integratie. Eerder publiceerde ze de roman Brieven uit Egypte (2000), De vrouwen van de profeet (2003) Zwijgen is verraad (2005), Allah houdt niet van vrouwen (2007) en Scheurkalender van de islam (2007). In 2006 ontving ze de Harriët Freezerring van Opzij voor haar inzet tot het moderniseren, humaniseren en feminiseren van de islam.