Gisteren, donderdag, heeft, volgens Arabische bronnen, Leila Trabelsi, de vrouw van de afgezette Tunesische president Ben Ali, geprobeerd zelfmoord te plegen. Blijkbaar had ze niet voldoende gif ingenomen. In een privé-ziekenhuis in Saudie-Arabië werd ze toch gered. Dat de hebberige Laila (voormalige kapper, die bij haar vertrek uit Tunesië voor 35 miljoen dollar aan gouden sieraden het land uit probeerde te smokkelen), het somber inziet is zeker begrijpelijk. Haar man is inmiddels bij verstek verooreeld tot 16 jaar gevangenisstraf voor allerlei zaken die met corruptie te maken hebben. Haar toekomst is onzeker en tegen haar zouden ook rechtelijke veroordelingen kunnen volgen.

Leider van de rebellen doodgeschoten

Somber en onzeker is ook de situatie in Libië. Ondanks de diplomatieke overwinning van de Nationale overgansraad die nu erkend wordt in de meeste Europese landen als de enige, wettige autoriteit van Libië, is gisteren bekend gemaakt dat de leider van de rebellen, generaal majoor Abdul-Fattah Younis, is doodgeschoten samen met twee assistenten van hem. Khadafi vecht dus terug en geeft het nog niet op.

Verspild bloed moet worden gewroken

In Syrië is er sprake van een impasse. Het regime blijft bikkelhard reageren tegen de opstandelingen die ook niet altijd vreedzaam zijn. Nu stoppen is geen optie voor de burgers omdat het verspilde bloed moet worden gewroken, volgens de opvattingen van de Syriërs (maar ook andere arabieren). Wanneer er doden vallen is het min of meer de plicht van de familie/de stam om de moordenaars van een familielid te doden of anders schadeloos te worden gesteld. Men verwacht dan een schadevergoeding van de kant van de moordenaar of diens familie (waarbij de prijs voor een gedode vrouw de helft bedraagt van dat van een gedode man). Vergeven en vergeten zit er niet in. Bovendien kunnen de Syriërs, indien ze nu stoppen, een verschrikkelijke wraak verwachten van het Syrische regime. De hele familie van een demonstrant kan zodoende in gevaar komen. Hulp van het Westen willen de trotse Syrische burgers zelf ook niet. Het ziet er dus tamelijk hopeloos uit. Een conflict dat jaren lang kan voortslepen en waarbij de regionale grote machten zoals Turkije of Iran op een gegeven moment kunnen ingrijpen. In welke vorm weet niemand. Dat zal de toekomst uitwijzen. Het gebeurt vaker, zoals in Libanon bijvoorbeeld, dat wanneer de politieke onrust te lang aanhoudt, het sterke buurland ingrijpt en haar leger erin stuurt.

Hoe lang gaat saamhorigheid tussen de islamisten duren?

En Egypte? Het meest belovende Arabische land wat betreft het perspectief voor verandering? Deze vrijdag zal het grootste machtsvertoon van de islamitische politieke krachten in het hele land plaatsvinden, althans dat beloven de gezamelijke islamitische partijen en organisaties, van de Moslimbroederschap tot de salafisten toe. Politiek gezien zijn ze helaas de sterkste, zeker als ze samenwerken. We zullen zien hoeveel mensen ze vandaag op de been zullen brengen en hoe lang deze saamhorigheid tussen de islamisten gaat duren!

De zogenaamde Arabische lente lijkt veel, geloof ik, op de Nederlandse zomer van dit jaar. Het begon veelbelovend en te vroeg maar het wil maar niet doorzetten. Iedere moment dreigt zij, nu al, door de herfst te worden overmand.

Nahed Selim

Nahed Selim, publiciste, schrijfster en beëdigd tolk Arabisch is in 1953 geboren in Egypte. Selim woont sinds 1979 in Nederland en schrijft af en toe critische columns voor Trouw, de Volkskrant en NRC Handelsblad over de islam, vrouwenemancipatie en integratie. Eerder publiceerde ze de roman Brieven uit Egypte (2000), De vrouwen van de profeet (2003) Zwijgen is verraad (2005), Allah houdt niet van vrouwen (2007) en Scheurkalender van de islam (2007). In 2006 ontving ze de Harriët Freezerring van Opzij voor haar inzet tot het moderniseren, humaniseren en feminiseren van de islam.