Welk boek zou iedere vrouw gelezen moeten hebben? Op die vraag geeft maandelijks een gastauteur antwoord. Dit keer kiest Jeanette Smit, directeur van Theater Bellevue, voor Over de liefde van Doeschka Meijzing.

Steeds als ik over de Prinsengracht fiets ter hoogte van de Utrechtse-straat denk ik aan de meesterlijke scène die Doeschka Meijsing beschrijft in haar autobiografische roman Over de liefde. Tijdens een etentje ter ere van de verjaardag van haar voormalige partner maakt Philippa van der Steur, de ik-persoon uit het boek, aanstalten om een feestelijke toespraak te houden voor haar ex. Terwijl ze opstaat, blijft haar voet echter haken achter een stoelpoot. Ze verliest haar evenwicht en valt ruggelings in de gracht. Gered wil ze niet worden, ze heeft genoeg van het leven op de wal - van de tafels met citroenijs met wodka, van de gesprekken met mensen, het boodschappen doen en van het schrijven aan een artikel. Philippa draait zich om en zwemt weg.
Die drang naar vrijheid, de kracht om zich los te rukken uit het leven van alledag, maakte op mij een onuitwisbare indruk: ik kon het water van de grachten bijna ruiken en voelde de kracht van haar schoolslag. Het is een van de buitengewoon indringende, maar tegelijk ook humoristische momenten in het boek waarin de hoofdpersoon op een beslissend moment in haar leven lijkt te zijn beland.

Over de liefde gaat over een vrouw van middelbare leeftijd die na twaalf jaar wordt verlaten door haar jongere, vrouwelijke partner, Jula. Het is de derde langdurige relatie die op de klippen loopt, ditmaal omdat Jula een man verkiest, met wie ze ook nog een kind wil. De breuk veroorzaakt een diepe depressie bij Philippa. Daarbovenop komt een ongeluk op de Willemsparkweg, waarbij ze door een schedelbasisfractuur een 'lekkend klepje in haar voorhoofd' oploopt en kampt met geheugenverlies. Philippa gaat op zoek naar de twee gaten in haar leven: het waarom van haar aanwezigheid op de Willemsparkweg én de breuk met Jula.
En alsof het allemaal niet erg genoeg is, 'verdrinkt ze ook nog eens in de put van een verliefdheid van veertig jaar geleden die eenzijdig was geweest'. Die liefde gold Buri Vermeer, haar gymnastieklerares op de middelbare school en haar eerste grote verliefdheid op afstand. Deze Buri Vermeer vormt op een thrillerachtige, haast vervreemdende manier een rode draad in het boek.

Gered wil ze niet worden, ze heeft genoeg van het leven op de wal

Naast lovende recensies en prijzen is er ook veel lelijks over de roman geschreven: zo zou Meijsing haar thema's - zoals dat lesbische liefde geen echte liefde is en dat grote leeftijdsverschillen binnen relaties bijna onvermijdelijk tot een breuk leiden - onvoldoende hebben uitgediept. Maar ik heb het boek juist als een ode aan de liefde ervaren: zowel de schoonheid als de onmogelijkheid ervan, de onontkoombare zwaarte en de heftige lichtheid die de liefde ook is. Bovendien schrijft Meijsing met een groot vermogen tot relativering en is ze genadeloos eerlijk over zichzelf, ondanks haar diepe depressies en van tijd tot tijd lethargische zelfmedelijden. Soms is ze iets te pathetisch in het beschrijven van wat haar is 'aangedaan', maar meestal weet de schrijfster het geklaag over het lot van de hoofdpersoon in de juiste context te plaatsen. Vanwege het grote vermogen van Meijsing om een onontkoombare somberheid te paren aan een fijnzinnig gevoel voor zelfspot, hoort dit boek wat mij betreft in de feministische bibliotheek. Lezen of, zoals ik deed, herlezen, zou ik zeggen.