1572-1573
Kenau Simonsdochter Hasselaer (1526-1588) speelt een heldenrol tijdens het beleg van Haarlem door de Spanjaarden. De zakenvrouw (scheepsbouwer) valt door haar moedige optreden op bij vriend en vijand. De overlevering wil zelfs dat zij driehonderd vrouwen zou hebben aangevoerd. Sindsdien wordt een assertieve, strijdbare vrouw een kenau genoemd. Aanvankelijk is dit een geuzenaam; pas later wordt het een scheldnaam.

1655
Ariana Nozeman is de eerste vrouw op het toneel. Sinds haar debuut worden vrouwenrollen in het Nederlandse theater ook daadwerkelijk gespeeld door vrouwen.

1740
Geboortejaar Belle van Zuylen (overleden in 1805), officiële naam Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken, schrijfster van romans, brochures, toneelstukken, opera’s, liederen, sonates en brieven en feministe avant la lettre. Van haar is het bekende citaat ‘Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid.’

1782
Publicatie van de briefroman Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart, geschreven door Betje Wolff en Aagje Deken. Het is de eerste burgerlijke brievenroman en een hoogtepunt in de romanproductie van de achttiende eeuw. Tot op de dag van vandaag werd de roman diverse malen herdrukt.

1855
Alexandrine Pieternella Francoise Tinne (Den Haag, 1835-1869), ontdekkingsreizigster en pionierster in de fotografie, maakt haar eerste reis naar Noord-Afrika. In maart 1869 vertok zij op expeditie naar Bornu, maar op 2 augustus werd het kamp overvallen door Arabieren en Toearegs. Alexine Tinne werd met twee zwaardhouwen en een geweerschot vermoord. Haar graf is nooit gevonden.

1897
Publicatie van de feministische roman Hilda van Suylenburg, geschreven door Cecile Goekoop-de Jong van Beek en Bonk. In één jaar tijd verschenen er zes drukken en de roman veroorzaakte een revolutie. Grootste feministische bestseller ooit in Nederland, over thema’s als vrouwenkiesrecht, het recht op (betaalde) arbeid voor vrouwen, overspel en vrije liefde. Het boek ontketende een controverse die jaren duurde.

1897
Voorvechtster van vrouwenemancipatie en sociaal-democrate Cornélie Lydie Huygens (1848-1902) schrijft de sleutelroman Barthold Meryan, over een jongen die zich ‘bekeert’ tot het socialisme. De tweede hoofdpersoon van dit boek is Anna Denners, een sterke vrouw met wie hij uiteindelijk een vrij huwelijk aangaat. Huygens zelf is beïnvloed door de ideeën van Mina Krüseman (en heeft net als deze feministe onenigheid gehad met allerhande feministen uit die tijd) en was oa. de eerste vrouw die in het partijbestuur van de SDAP zat.

1902
Nienke van Hichtum (1860-1939) publiceert het boek Afke´s Tiental. Nienke van Hichtum is pseudoniem van Sjoukje Maria Diderika Troelstra-Bokma de Boer. Ze is de echtgenote van socialistenleider Pieter Jelles Troelstra, maar bouwt – vooral na haar scheiding – zelfstandig een succesvolle carrière op toen dat voor vrouwen nog bepaald niet gewoon was. Ze schrijft kinderboeken en honderden recensies, vertaalt jeugdliteratuur en bewerkt sprookjes en volksverhalen. Haar werk is alom gerespecteerd en verkoopt goed.

1911
Geboortejaar van Annie M.G. Schmidt (overleden in 1995), dichter en schrijfster van verzen, liedjes, boeken (o.a. Jip en Janneke, Pluk van de Petteflet), toneelstukken, musicals en radio- en tv-drama (o.a. Ja zuster, nee zuster).

1935
Annie Romein-Verschoor (1895-1978), schrijfster en historica, promoveert op een literair-sociologische studie over Nederlandse romanschrijfsters na 1880.

1948
Hella Haasse (geboren in 1918) publiceert haar debuut Oeroeg. Zij publiceert tot op heden met name historische romans en is een van de in het buitenland meest gelezen schrijvers.

1948
Anna Blaman (1905-1960) publiceert haar roman Eenzaam avontuur, die wegens homoseksueel getinte passages een langduring schandaal veroorzaakte en die voor veel lesbiënnes als taboedoorbrekend heeft gewerkt.

1976
De schaamte voorbij van Anja Meulenbelt wordt gepubliceerd. Deze internationale bestseller, taboedoorbrekend op het gebied van seksualiteit, zette veel vrouwen ertoe aan na te denken over hun eigen situatie.

Met dank aan:
Saskia Bijl de Vroe, Dr. Sabine Hiebsch, Quirina van Hof, Geertje ten Hoope, Ed Houben, Diny Kleisen-den Ouden, Els Kloek (Projectleider Digitaal Vrouwenlexicon), Lieke van der Kroon, Mevrouw J.C. Langeraar, Cobi de Poel, Floris Roijackers, Eva van Santen, Carla Stiekema, Astrid van Triet

Werk mee
Werk mee aan de Vrouwelijke Canon van Opzij en mail ons wat in bovenstaand overzicht nog ontbreekt.

Zie ook:
Vrouwelijke canon; politieke invloed
Vrouwelijke canon; maatschappelijke invloed