1/2015

​‘Als een stuk vlees geëtaleerd staan, maakt je psychisch in de war’

Presentator en documentairemaker Jojanneke van den Berge dompelde zich twee jaar lang onder in de wereld van de prostitutie. Het resultaat was vanaf 6 januari 2015 te zien en wordt nu, juli 2016, herhaald op NPO3. In Opzij schreef ze een column over het onderwerp. 

Utrechtse studentes hesen zich elk jaar weer vrolijk in een netpanty, de jongens gingen als pooier. In mijn studententijd vonden we het Hoerenbal retecool. Prostitutie was iets wat erbij hoorde, vrijheid blijheid, tralala.

Sinds 2006 komen er horrorverhalen naar buiten, onder meer over Saban B. Nederland, waar prostitutie sinds 2000 legaal is, blijkt een van de grootste mensenhandel hubs van Europa. Ondanks dat het denken over prostitutie in landen om ons heen rap verandert – de Europese Unie adviseert lidstaten sinds dit jaar hoerenlopen strafbaar te stellen – lijken wij in Nederland niet los te kunnen komen van het rooskleurige kijk-ons-een-open-minded-zijn-idee dat we op prostitutie hebben geplakt. We vinden het hier nu eenmaal een normaal beroep (behalve voor onze eigen dochter, moeder of zus natuurlijk, maar dat terzijde).

Bij mij rees de twijfel. Wie betaalt er voor dat ‘vrijheidsideaal’? En hoe normaal is prostitutie echt? De EO en ik deelden die vragen en we werkten twee jaar aan een vierdelige documentairereeks om antwoorden te vinden.
 
In de raamprostitutie alleen al werkt volgens het Openbaar Ministerie 70 procent van de vrouwen onder een vorm van dwang. Steeds meer zwakbegaafde meisjes zijn trouwens het slachtoffer van gedwongen prostitutie. Doe in het weekend een rondje Wallen en je ziet dronken toeristen en meisjes op vrijgezellenfeest de prostituees bespotten en bespugen. ‘Als een stuk vlees geëtaleerd staan is diep vernederend, het maakt je psychisch in de war,’ vertelde een Bulgaarse me. Volgens minister Opstelten hebben mensenhandel en gedwongen prostitutie topprioriteit. Tegelijkertijd mag je hier als pooier vrouwen legaal achter de ramen zetten, als die vrouwen dat zelf willen – wat nogal lastig te controleren blijkt. 

Hoe rijmt dat met het beeld dat men, de oudere generaties feministen voorop, met de legalisering voor ogen had: dat van de zelfstandige sekswerker, die uit eigen keuze haar lichaam verkoopt? Van de tientallen vrouwen die ik gesproken heb, voldeed er maar één aan die omschrijving. Toch was ook zij door een foute vent in het wereldje geholpen.

Wie verdient er uiteindelijk aan? Pooiers, exploitanten, de gemeente Amsterdam en de Nederlandse staat. Prostituees worden, dat kleine groepje dure escorts uitgezonderd wellicht, niet rijk van prostitutie. Terwijl ze binnen enkele jaren tienduizenden mannen hebben afgewerkt, al dan niet gedwongen abortussen hebben ondergaan en risico lopen op uitscheuren, geslachtsziektes, baarmoederinfecties en depressiviteit.
 
En hoe vrij is vrije keus? De Nederlandse Jennifer van 21 staat vrijwillig achter het raam als een lachende seksbom. Vanaf haar 12de is ze door loverboys aan mannen verkocht. Ondanks hulp van instellingen kon ze ‘niet anders’ dan terugkeren naar de prostitutie – net als de helft van de meisjes uit haar opvanggroep. Dat is wat ze kent. Achter het raam kan ze haar gevoel en gedachten aan vroeger uitschakelen. ’s Avond drinkt ze thuis drie flessen wijn. En eens per half jaar staat ze met een schuurspons onder de douche te schreeuwen. Daarna kan ze weer door.

Momenteel is een tv-reclame te zien van Dropshot, ‘drop voor boven de 18’, die koketteert met acht vrouwen achter rood verlichte raampjes in huisjes van drop – waarbij de makers vergeten dat zes van die vrouwen daar gedwongen zouden staan. De blinde vlek blijft enorm.

Het begint gênant te worden.

De vierdelige EO-serie Jojanneke in de prostitutie is terug te zien op NPO 3.

Andere reacties op de documentairereeks lees je hier:

24-12-2014
Jojanneke van den Berge
Presentator en documentairemaker
Meer over Jojanneke van den Berge >

Reacties





Ook interessant


Producten



De nieuwe opzij Vorige edities