3/2017

En de stem vóór vrouwenrechten gaat naar...

Leestijd: 9 minuten
Nederland kan veel meer doen om vrouwenrechten te beschermen, constateerde het VN-Vrouwen-rechtencomité eind vorig jaar. Hebben de politieke partijen geluisterd naar de aanbevelingen van dat comité? Opzij legt de verkiezingsprogramma’s langs de feministische meetlat. De Partijen langs de feministische meetlat.

Beeld Gemma Pauwels
Tekst Elske Koopman

De VVD pleit voor gelijkwaardigheid van vrouwen, voor hen is dat uitgangspunt ook een reden om de duur van de partneralimentatie in te korten. De partij wil geen quotum voor het aantal vrouwen in de top, want uit liberaal oogpunt moeten de vrouwen dat zelf maar regelen. De PvdA wil dat de overheid emancipatiebewegingen steunt en zelf het goede voorbeeld geeft qua flexibele werktijden voor een eerlijke verdeling bij zorgtaken. En als het aantal vrouwelijke hoogleraren niet snel toeneemt, wil de partij een quotum van 30 procent.

D66 wil dat vrouwen dezelfde kansen krijgen als mannen en gelijk loon ontvangen voor gelijk werk. Dit vraagt om een arbeidsmarkt en socialezekerheidsstelsel dat de gelijkwaardigheid en arbeidsdeelname van vrouwen bevordert. D66 heeft iets minder vrouwen op de lijst dan de PvdA, twaalf van de eerste dertig kandidaten tegen vijftien van de eerste dertig, maar toch winnen de Democraten nipt deze vergelijking, omdat zij expliciet zeggen exact onderwijs te willen stimuleren onder meisjes.
 
De PVV vermeldt helemaal niets over vrouwen in het verkiezingsprogramma van tien punten, op het verbieden van islamitische hoofddoekjes bij publieke functies na. Maar de partij van Wilders heeft wel negen vrouwen bij de eerste dertig kandidaten op de lijst, onder meer op plaats 2 en 3. De SGP noemt vrouwen wel, maar vooral in het kader van abortus en prostitutie. En de Piratenpartij heeft behalve de lijsttrekker niet veel met vrouwen. Daarmee eindigen deze drie partijen onderaan onze meetlat. 
 
Ook te ver onderaan staat de Partij voor de Dieren. Deze partij is dé grote tegenvaller. Hoewel lijsttrekker Marianne Thieme op Prinsjesdag actievoerde voor vrouwenemancipatie en meer vrouwen in de politiek, zien we daar in het verkiezingsprogramma weinig van terug. De partij pleit voor gelijke behandeling en beloning, maar doet de stoere campagneposters over 100 jaar vrouwenkiesrecht geen recht. Daardoor is de partij in deze vergelijking op het gebied van vrouwenrechten onderaan  de middenmoot geëindigd. 
 
SELECTIE
 
We hebben alle verkiezingsprogramma’s doorgenomen op de aanbevelingen van het VN-Vrouwenrechten-comité. Daarnaast  hebben we gezocht op de woorden ‘vrouw’, ‘meisje’, ‘emancipatie’, ‘vrouwenrechten’ en ‘mensenrechten’ en daarna de hoofdstukken onderwijs en economie/arbeidsmarkt nog eens doorgenomen. Overigens hebben we niet alle 28 partijen meegenomen. We hebben gekozen voor de partijen die nu met minimaal twee zetels in de Kamer zitten en voor de twee nieuwe partijen met een vrouwelijke lijsttrekker. 

Ten tijde van het schrijven van dit artikel, anderhalve maand voor de verkiezingen, was het verkiezingsprogramma van Artikel 1 nog niet gepubliceerd. Daarom hebben we de nieuwe partij van Sylvana Simons gevraagd te reageren op de stellingen. We weten nog niet of deze standpunten ook daadwerkelijk het verkiezingsprogramma halen, maar het voorspelt veel goeds. En met drie etnisch diverse vrouwen aan de top geven wij Artikel 1 het voordeel van de twijfel en eindigt de partij op de derde plaats. • 

HULP VOOR DE ZWEVERS
 
Via stemopeenvrouw.com probeert campagnebureau BKB meer mensen over te halen om op een vrouw te stemmen, ongeacht de partij. Verkiezingswijzer.nl verzamelde alle programma’s en de kandidatenlijsten. En wie nog geen idee heeft op wie te stemmen, kan terecht op de stemwijzer.nl. 
 
De partijen langs de feministische meetlat
Van Slecht naar Goed: 
 
PVV 
SGP
Piratenpartij 
50PLUS
Partij voor de Dieren
ChristenUnie
VVD
CDA
SP 
DENK
Artikel 1
Partij van de arbeid
GroenLinks
D66 
 
MEER GELIJKHEID IN DE TOP

VVD: Emancipatie en diversiteit kun je niet afdwingen via wetten. De VVD is daarom tegen wettelijk verplichte quota voor bijvoorbeeld het aantal vrouwen dat organisaties in dienst moeten nemen. Maar: diversiteit is in het eigen belang van organisaties omdat ze dan beter presteren.

PvdA: Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in hoge functies. De PvdA vindt het nu tijd voor een quotum om dit wettelijk af te dwingen. Ook voor de publieke sector (universiteiten, zorginstellingen, woningbouwverenigingen en andere) komen er afdwingbare normen voor meer topvrouwen.

SP: De SP accepteert geen loondiscriminatie tussen mannen en vrouwen. De SP wil zorgen voor meer diversiteit bij de politie, ook in het politieonderwijs en aan de top van de politieorganisatie. De partij vertelt er alleen niet bij hoe.

D66: Structurele ongelijkheid in kansen is volgens D66 een vorm van onvrijheid. Nog steeds stromen vrouwen en mensen met een niet-westerse achtergrond minder vaak door naar de top. Bovendien verdienen zij voor hetzelfde werk vaak minder dan westerse mannen. Dat is onrechtvaardig en onverstandig, want dit is discriminatie, verspilt talent en verhindert evenwichtige managementteams en raden van bestuur en commissarissen. D66 wil dat de overheid het goede voorbeeld geeft.

GroenLinks: Om gelijke beoordeling en doorstroming van mannen en vrouwen te bevorderen, dient de top van beursgenoteerde bedrijven en (semi-)publieke instellingen voor tenminste dertig procent uit vrouwen te bestaan

Artikel 1: Voorstander van quota. Het opheffen van loonongelijkheid wordt een speerpunt in het partijprogramma. Bovendien voegen we het Feministisch Manifest toe aan ons programma.
 
GEEN DISCRIMINERENDE STEREOTYPEN MEER

VVD: In Nederland is iedereen gelijkwaardig. Of je nu man of vrouw, homo of hetero, autochtoon of allochtoon bent. Discriminatie is uit den boze.

PvdA: Discriminatie, uitsluiting en racisme horen niet in onze samenleving thuis. Of dat nu op de arbeidsmarkt is vanwege afkomst of leeftijd, of op sociale media vanwege een afwijkende mening. Ook je afsluiten en afkeren van de samenleving dan wel radicalisering is niet aanvaardbaar.

SP: Racisme en discriminatie - door wie dan ook - accepteren we niet.

CDA: Racisme, discriminatie en antisemitisme zijn onder geen beding goed te praten en worden actief bestreden.

D66: Voor discriminatie, homofobie, antisemitisme of moslimhaat is in onze samenleving geen plaats.

GroenLinks: Het debat van de afgelopen tijd maakt één ding duidelijk: te veel mensen gaan over de schreef en erkennen de gelijke rechten van anderen niet. Racisme en discriminatie ondermijnen onze democratische rechtsstaat.

Partij voor de Dieren: Discriminatie is onacceptabel, op welke grond dan ook.

50PLUS is tegen leeftijdsdiscriminatie.

DENK: Vóór het opleggen van een Educatieve Maatregel Discriminatie na veroordelingen voor discriminatie, zodat racisten hun leven kunnen beteren.

Artikel 1: Discrimerende stereotypen zijn niet alleen in strijd met artikel 1 van de Grondwet, maar belasten alle genderidentiteiten met een extra stigma dat vergaande gevolgen heeft op alle vlakken in onze samenleving. Artikel 1 vindt dat de overheid een grote verantwoordelijkheid heeft om niet alleen de symptomen maar ook de bron aan te pakken.
 
GEWELD TEGEN VROUWEN BETER BESTRIJDEN

PvdA: De PvdA wil seksuele intimidatie uitbannen. De partij wil nog meer inzet voor de vroege signalering ervan op scholen en verenigingen. De PvdA wil programma’s ontwikkelen waarmee kinderen leren dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. Daarnaast wil de partij het strafrecht toepassen bij straatintimidatie.

SP: Er komt een integraal programma tegen seksisme en huwelijksdwang, tegen eergerelateerd geweld en vóór de zelfbeschikking van vrouwen.

D66: Het terugdringen van geweld tegen vrouwen en LHBTI’s vraagt ook om preventie. Beginnend bij bewustwording van het probleem en het eigen recht op lichamelijke integriteit.

ChristenUnie: Verzwaring van de strafeis door het Openbaar Ministerie bij gendergerelateerd geweld en eerwraak.

GroenLinks: Er komt een landelijk actieplan tegen gendergerelateerd geweld. De deskundigheid van hulpverleners ten aanzien van huiselijk, seksueel, eergerelateerd, anti-LHBTIgeweld en geweld tegen mensen met een beperking wordt vergroot, de inzet oppreventie versterkt en de opvang wordt verbeterd. De bestrijding van alle vormen van mensenhandel is een prioriteit voor politie, justitie en arbeidsinspectie.’

Artikel 1: Artikel 1 steunt deze stelling en verwijst naar antwoord op stelling 3.
 
 
MEER ZICHT OP GEWELD TEGEN VROUWEN IN CARIBISCH NEDERLAND
 
DENK: DENK vindt het zorgelijk dat uit een recente evaluatie blijkt dat er weinig recente en vergelijkbare informatie is over de kwaliteit van leven en voorzieningen in Caribisch Nederland. DENK is daarom voor het verbeteren van de (wetenschappelijke) informatievoorziening over Caribisch Nederland.

Artikel 1: Juridische bijstand moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. 

GRATIS RECHTSBIJSTAND VOOR SLACHTOFFERS HUISELIJK GEWELD

D66: D66 investeert in rechtsbijstand voor iedereen die het nodig heeft, maar of het ook gratis wordt voor slachtoffers van huiselijk geweld staat niet in het programma.

Artikel 1: Te vaak raken juist vrouwen en kinderen ontheemd, terwijl daders niet in hun vrijheid beperkt worden. Artikel 1 vraagt extra aandacht voor de psychische gevolgen voor kinderen.
 
BETERE OPVANG VOOR VROUWEN EN KINDEREN
 
SP: Wanneer een ouder van een kind in de vrouwenopvang of de gevangenis is beland, moet het kind daar niet de dupe van worden. Vrouwenopvang moet daarom kindvriendelijk zijn.

D66: D66 ziet dat gemeenten daklozen, onder wie zwerfjongeren en moeders met kinderen, een plek in de opvang weigeren. De rijksoverheid moet knelpunten samen met de gemeenten oplossen.

SGP: Voor vrouwen en meisjes die ervoor kiezen om een ongewenste zwangerschap uit te dragen, moet er meer voorlichting, begeleiding en opvang beschikbaar komen. De SGP stelt voor dit doel extra geld beschikbaar aan gemeenten. Vrouwen in de prostitutie dienen goede hulp en opvang te krijgen.

Partij voor de Dieren: Het moet voor slachtoffers van huiselijk geweld veel makkelijker worden om te vluchten naar een crisisopvang. Ook moet het eenvoudiger worden om huisdieren mee te nemen of tijdelijk te laten opvangen.

Artikel 1: Artikel 1 wil in het vroege onderwijs beginnen met het kweken van genderbewustzijn.
 
BARRIERES WEGNEMEN VOOR BETA-MEISJES

D66: Meisjes en kinderen met een niet-westerse achtergrond worden actief gestimuleerd ook exacte en technische vakken en opleidingen te volgen.

Artikel 1: Artikel 1 hecht waarde aan het faciliteren van sociale mobiliteit voor iedereen. Beperkende factoren dienen te worden weggenomen.
 
BELEID VOOR STUDERENDE MOEDERS

Artikel 1: Bedrijven die zich schuldig maken aan discriminatie dienen niet langer door de overheid te worden gebruikt als leverancier of partner.
 
MEER INZICHT IN EXPLOITATIE VAN ETNISCHE MINDERHEDEN

SGP: De afschaffing van het bordeelverbod heeft alleen maar meer ellende gebracht. De signalen die politie en hulpverleners opvangen uit die wereld wijzen dat uit. Daarom zou het goed zijn als er weer een (landelijk) verbod komt op het exploiteren van mensen voor seksuele doeleinden.

Partij voor de Dieren: Het is de taak van de overheid om overal waar sprake is van achterstelling van groepen - zoals mensen met een beperking, vrouwen, etnische minderheden en lesbiennes, homo- en biseksuelen, transgenders en mensen met een intersekse-conditie (met mannelijke én vrouwelijke geslachtskenmerken (LHBTI) - zorg te dragen voor volwaardige integratie en gelijkberechtiging.

Artikel 1: Artikel 1 pleit voor het verlengen van kraamverlof voor vaders en meemoeders naar twee weken en ouders de mogelijkheid te geven 6 maanden ouderschapsverlof onderling te verdelen.
 
GELIJKE KANSEN OP DE ARBEIDSMARKT 

PvdA: Het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen moet verdwijnen. Dit willen wij wettelijk vastleggen.

SP: We accepteren geen loondiscriminatie tussen mannen en vrouwen. Overheidsorganisaties moeten zoveel mogelijk een goede afspiegeling zijn van de samenleving. In hun jaarverslag leggen zij daarom verantwoording af over het gevoerde diversiteitsbeleid voor vrouwen, mensen met een arbeidsbeperking, migrantenkinderen en LHBTI’s.

CDA: Wij staan voor onderwijs dat aan alle jongeren gelijke kansen biedt op een goede toekomst. Je inzet telt, niet je afkomst!

D66: Wij willen betaald ouderschapsverlof van twaalf weken voor vaders en meemoeders, omdat dit de arbeidsdeelname van vrouwen bevordert. Discriminatie op de arbeidsmarkt moet met kracht worden bestreden.

GroenLinks: GroenLinks zorgt voor de voorwaarden om zorg, gezin, werk en vrije tijd te combineren: recht op flexibel en thuiswerken, in deeltijd werken, gratis kinderopvang, betaald ouderschapsverlof en uitbreiding van het kraamverlof voor vaders en meemoeders. Zo kunnen mannen en vrouwen werk en zorg gelijk verdelen. Dat is de moderne samenleving.

Partij voor de Dieren: Voor je inkomen mag het niet uitmaken of je man of vrouw bent, getrouwd, samenwonend of alleenstaand, lesbisch of transgender, allochtoon of autochtoon, et cetera. Mannen en vrouwen krijgen een gelijke beloning voor gelijk werk.

DENK: Iedereen moet een gelijke kans hebben om zijn of haar stem te uiten, omdat het bij een rechtsstaat hoort om de stem van minderheden 
te beschermen. 

Piratenpartij: De Piratenpartij wil alle mensen op de wereld gelijke kansen bieden om te groeien.

Artikel 1: Artikel1 vindt dat de overheid campagnes moet financieren waarmee bewustwording en kennis rondom seks, seksualiteit en (voorkoming van ongewenste) zwangerschap wordt vergroot. 
 
HUISARTS MAG ABORTUSPIL VERSTREKKEN

VVD: In Nederland moet het mogelijk blijven om binnen de huidige wettelijke kaders een abortus te ondergaan.

PvdA: Alleen de vrouw heeft het recht om in overleg met haar arts te besluiten of ze haar zwangerschap wil uitdragen of afbreken.

D66: Als een vrouw ongewenst zwanger raakt, beslist zij in samenspraak met de arts of zij haar zwangerschap wil voortzetten of niet. Als zij goed geïnformeerd concluderen dat abortus of overtijdbehandeling gewenst is, dan wil D66 dat dit mogelijk is, laagdrempelig en zonder wettelijke bedenktijd. 

GroenLinks: Abortus wordt uit het wetboek van strafrecht gehaald. De verplichte bedenktijd bij abortus wordt afgeschaft.

SGP: Iedere zwangere vrouw die een abortus overweegt, krijgt onafhankelijke, deskundige voorlichting buiten de abortuskliniek aangeboden door gespecialiseerde hulpverleners. 

Artikel 1: Eens.
 
GEZONDHEIDSPROTOCOL VOOR INTERSEKSE KINDEREN

PvdA: Het is de taak van de overheid om overal waar sprake is van achterstelling van groepen - zoals mensen met een beperking, vrouwen, etnische minderheden en lesbiennes, homo- en biseksuelen, transgenders en mensen met een intersekse-conditie (met mannelijke én vrouwelijke geslachtskenmerken (LHBTI) - zorg te dragen voor volwaardige integratie en gelijkberechtiging.

D66: D66 maakt zich hard voor de acceptatie van interseksuelen.

GroenLinks: De partij pleit voor gelijke beloning voor gelijk werk. De onderwijsinspectie ziet strenger toe op het halen van kerndoelen in het onderwijs juist rondom de waarden die wij noodzakelijk achten en die leiden tot een compleet (wereld)burgerschap met oog voor mens en natuur. Bestrijding van vooroordelen over gender en seksualiteit wordt onderdeel van de zorgplicht van alle scholen.

Artikel 1: Eens.
 
TRANSPARANTIE REGERINGSBELEID MENSENRECHTEN

VVD: Ook maken we werk van het op orde brengen van ons eigen huis door het beschermen van de rechtsstaat en mensenrechten in de EU.

PvdA: Het wereldwijd kunnen beschikken over goede diplomaten stelt ons ook in staat om ons overal ter wereld sterk te maken voor individuele mensenrechten in de breedste zin van het woord. Daarbij staat de effectiviteit van wat we doen centraal. Dat betekent dat mensenrechten niet bepalen met welke landen we relaties onderhouden, maar dat we ons wel sterk maken voor die rechten binnen de relaties die we hebben. 

SP: Er gaan geen wapens meer naar landen waar zich (regionale) spanningen afspelen of waar mensenrechten worden geschonden.

CDA: We blijven bereid om onze bijdrage te leveren aan de internationale rechtsorde, de mensenrechten en aan vrede, stabiliteit en ontwikkeling in andere delen van de wereld. Uit solidariteit, maar ook in het besef dat de problemen ons anders allemaal zullen raken. 

D66: D66 streeft naar een vrije en rechtvaardige wereld. Zonder een goed functionerende rechtsstaat en democratie bestaat vrijheid niet. Voor individuen betekent dit dat we mensenrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, voorop stellen. Iedereen, waar ook ter wereld, heeft het recht en de vrijheid zichzelf te zijn. We vergroten daartoe de uitgaven voor het Nederlands mensenrechtenfonds.

ChristenUnie: Bevorderen rechtsstaat, mensenrechten en inclusieve democratie om de positie van vrouwen en minderheden te verbeteren in gebieden die worden geterroriseerd door geweld en onderdrukking. 

GroenLinks: We marchanderen niet met mensenrechten. Binnen de Europese Unie zet Nederland zich in voor een betere naleving van het VN-Vluchtelingenverdrag, mensenrechtenverdragen en EU-asielrichtlijnen. 

SGP: Binnen de VN-Mensenrechtenraad moet meer aandacht komen voor de bescherming van de positie van christenen.

Partij voor de Dieren: Er komt effectievere controle en handhaving op schendingen van mensenrechten, het geven of aanvaarden van steekpenningen, witwassen en andere vormen van fraude.

50PLUS: Nederland geeft geen geld aan misdadige, corrupte regimes, waar mensenrechten worden geschonden en oorlog wordt gevoerd.

DENK: Bij DENK staat in buitenlandse relaties dialoog in gelijkwaardigheid centraal en niet het superioriteitsdenken. Dit doet niks af aan de winst op het gebied van mensenrechten, die nog geboekt moet worden, maar deze winst valt volgens DENK eerder te boeken door middel van een gelijkwaardige dialoog dan door een opgeheven vinger. 

Piratenpartij: Nederland moet weer voorop gaan lopen als het gaat om mensenrechten, burgerrechten en rechtvaardigheid. Op alle vlakken moeten alle partijen in de maatschappij zich inzetten voor en meebouwen aan een digitale maatschappij die mensenrechten in acht neemt. Publiek vastgesteld, verplicht en toetsbaar onderwijs dat haar burgers de kennis en attitude meegeeft om de 21ste eeuw te kunnen navigeren. Om systemen en de consequenties ervan te begrijpen, om kritisch en zelfstandig burger te kunnen zijn en, waar nodig, tegenmacht te organiseren tegen bedrijven en de overheid als die mensenrechten met voeten treden. 

* De PVV is niet meegenomen in deze weergave omdat de partij over geen van de punten iets noemt in het verkiezingsprogramma.

FACTS
 
- Alle partijen melden wel iets over mensenrechten, al staat niet bij iedere partij vast wat ze daarmee voor ogen hebben.
 
- In de verkiezingsprogramma’s van D66 en SGP komt het woord ‘vrouw’ het vaakst voor. Bij D66 38 keer én in de context van meer gelijkheid. Bij SGP 25 keer maar dan in de context van het afschaffen van abortus en prostitutie.
 
- Artikel 1 had nog geen verkiezingsprogramma maar heeft, net als voor de Stemwijzer, een reactie gegeven op de genoemde stellingen. Vandaar dat die als enige partij overal 
een standpunt heeft. 

- In de verkiezingsprogramma’s van de PVV, 50PLUS en de Piratenpartij komt geen enkele keer het woord ‘vrouw’ voor.
 
21-02-2017

Reacties




De nieuwe opzij Vorige edities