‘Hadden ze maar naar ons geluisterd’
Dunya Verwey (78) is mede-oprichter van de Dolle Mina’s. In de jaren ’70 trokken de Dolle Mina’s veel bekijks met hun ludieke acties, waarmee ze ongelijkheid tussen mannen en vrouwen aankaartten. Afgelopen januari keerden de Dolle Mina’s terug, met aan het hoofd Dunya, Claudette van Trikt en Sia Hermanides.
Waarom besloten jullie terug te keren met de Dolle Mina’s?
“De grootste reden was de groeiende ongerustheid. Vrouwen begonnen zich afgelopen najaar zorgen te maken over de conservatievere wind, waardoor vrouwenrechten en het abortusrecht weer onder druk zijn komen te staan. De motie van BBB en SGP, waarin vraagtekens werden gezet bij de motivatie van vrouwen die een abortus ondergaan, was een kantelpunt. Die ongerustheid was de voedingsbodem om een statement te maken. We wilden oproepen tot alertheid. We hadden alleen niet voorzien dat de Dolle Mina beweging nieuw leven zou krijgen. In eerste instantie waren we maar met z’n drieën. Er zat helemaal geen organisatie achter.”
Hoe kwam het dat het tóch een beweging werd?
“Sia Hermanides, filmmaakster, werkt aan een serie over de Dolle Mina’s. Tijdens een Zoom-gesprek half januari beseften we dat de Dolle Mina’s bijna 55 jaar eerder, op 23 januari, waren opgericht. Dat vroeg om reflectie: zijn we sindsdien echt vooruitgegaan? Formeel wel, in regelgeving. Maar in de praktijk valt het tegen. Kijk naar de toeslagenaffaire: was er gratis kinderopvang geweest, dan waren veel gezinnen die ellende bespaard gebleven. Of bijvoorbeeld de nog altijd bestaande loonkloof. Na de mars op Internationale Vrouwendag kwamen we bijeen in Café Blek, inmiddels ons hoofdkwartier. Steeds meer vrouwen sloten zich aan. Ze waren gemotiveerd en kwamen met plannen: een eigen magazine, een verder uitgewerkt manifest, een maandelijkse bijeenkomst. Zo groeide het uit tot een beweging. We hebben geen exacte ledenaantallen, maar we schatten zo’n 3000 leden. Inmiddels bestaan er 37 lokale Dolle Mina-groepen, elk met eigen woordvoerders. Na het verschrikkelijke nieuws over de femicide van Lisa verdubbelde ons aantal volgers op sociale media van 25.000 naar 50.000.”
Is er een verschil tussen de Dolle Mina’s van toen en nu?
“Eigenlijk zijn feministen van toen en nu heel vergelijkbaar. Ik was verrast door de motivatie en inventiviteit om acties te bedenken. Het enthousiasme spat van de app-groepen af. Nu ligt de aandacht terecht op femicide. In mijn begintijd kenden we dat woord nog niet, en spraken we er nauwelijks over. Ik denk dat het net zo vaak voorkwam, maar dat het onzichtbaarder was, omdat femicide vaak achter gesloten deuren gebeurt.”
Waar zou meer aandacht voor mogen komen?
“De focus ligt nu sterk op vrouwveiligheid in de maatschappij, waardoor andere thema’s ondersneeuwen. Ik zou graag meer aandacht zien voor de conservatieve stromingen online, die figuren als Andrew Tate populair maken. Leraren staan daar nu machteloos tegenover, helemaal omdat groepsdruk zo sterk kan zijn. Er zou een tegengeluid moeten komen, met positievere rolmodellen voor jongeren. Het stemt me wel hoopvol dat ook jonge scholieren zich aansluiten bij de Dolle Mina’s.”
Bij een aantal protesten van de Dolle Mina’s, waarbij vrouwen ’s nachts rondfietsten om de nacht op te eisen, werden sommigen lastiggevallen. Gebeurde dat ook in de jaren ’70?
“Tijdens de abortusdemonstraties, waar ik destijds aan deelnam, kregen we weleens vervelende reacties van de pro-life beweging. Maar de vijandigheid die we nu ervaren, is veel denigrerender en uitgesprokener tegen vrouwen. Het goede is wel dat de maatschappelijke verontwaardiging direct voelbaar was toen de incidenten bekend werden. Het werd niet getolereerd. Ook toen kregen we weer nieuwe aanmeldingen en volgers op onze sociale media. De strijd is dus nog lang niet voorbij.”
Helpt u ons om ons belangrijke werk voort te kunnen zetten? Doneer hier!