‘We hebben een samenleving gecreëerd waarin de oudere vrouw geen functie meer heeft’
Bianca van der Schoot (1973) is regisseur, actrice en theatermaker. Ze maakt deel uit van het artiestenduo Boogaerdt/Van der Schoot. Vanaf 19 november 2025 is hun nieuwste theaterproductie te zien: PISS POOL.
Hoe ontstond het idee voor PISS POOL?
“In 2011 maakten we de theatervoorstelling Bimbo, die ging over de pornificatie en objectificatie van het vrouwenlichaam. Daarin onderzochten we onder meer of de objectificatie van je lichaam, zoals bijvoorbeeld artiesten als Beyoncé doen door minuscule pakjes te dragen, krachtig is, of dat je daarmee juist toegeeft aan de male gaze. Met PISS POOL zijn we verder gegaan op die thematiek, maar dan met oog voor de veranderde wereld sinds 2011. Sindsdien zijn er namelijk factoren bijgekomen die invloed hebben op de manier waarop we naar het vrouwenlichaam kijken: technologie en sociale media. Daardoor is er een nog sterkere druk gekomen op uiterlijk, veroudering en maatschappelijke relevantie. Er wordt online een beeld gecreëerd dat je als vrouw piekt rond je dertigste, en daarna geen functie meer hebt. Ageism heet dat. Tegelijkertijd wordt het algemeen geldende vrouwbeeld ook uitgedaagd doordat het trans-inclusieve vrouwenlichaam zichtbaarder is geworden. Dit alles heeft ons aangezet om met ons werk bij te dragen aan een veel diverser en queerder vrouwbeeld. In ons onderzoeksproces kwamen we het werk PISS POOL tegen, een olieverfschilderij van Samantha Nye waarin ze naakte vrouwelijke figuren van boven de zestig rond een zwembad afbeeldt, die zichzelf vrijuit vermaken op allerlei manieren. De serie “Attractive People, Doing Attractive Things in Attractive Places” waar dit werk onderdeel van is, schetst zo’n bevrijdend beeld van de oudere vrouw dat we daarmee aan de slag zijn gegaan.”
Waar gaat jullie theatervoorstelling over?
“In PISS POOL word je meegenomen naar een TikTok-huis voor zestigplussers, dat volledig is ingericht als een luxe wellnesscentrum. Alles draait om het bestrijden van veroudering, en de vrouwen volgen allerlei verjongingsrituelen onder leiding van een vreemdsoortige influencer. In de loop van de voorstelling zie je hoe de vrouwen zichzelf hierin volledig verliezen. De diepe focus op selfcare die te zien is in onze voorstelling, is heel tekenend voor deze tijd. Het leven dat online wordt gepromoot, is volledig gericht op individualisme maar daardoor verdwijnt de gezamenlijke zorgverantwoordelijkheid. Je moet jezelf met je iPhone in je hand, voortdurend fixen en optimaliseren. Niet wij als community maar jij als individu bent verantwoordelijk voor je (eigen)waarde en je loopt het risico je maatschappelijke relevantie kwijt te raken als je niet meer voldoet aan de heersende schoonheidsidealen. Het werkt isolerend.”
Wat doet dat constante ‘rennen tegen de klok’ met ons als mens, denk je?
“We hebben een samenleving gecreëerd waarin de oudere vrouw geen functie meer heeft. Zodra je de menopauze ingaat, word je automatisch afgeschreven. Hoe dat anders kan, zie je prachtig terug in de dierenwereld. Vrouwelijke walvissen hebben, net als mensen, een relatief lange periode in hun leven waarin ze onvruchtbaar zijn. Maar die oude vrouwtjes worden niet als tweederangs behandeld; integendeel, de oma-walvissen zijn de leiders van de groep. Door hun levenservaring en grote kennis over routes of plekken om te baren zijn zij essentieel om de school walvissen aan te sturen en te begeleiden. Ik denk dat dat een rol is die oudere vrouwen in onze samenleving ook zouden moeten krijgen. We missen een schat aan kennis en ervaring door hen uit te sluiten. Daarnaast zou het goed zijn als de lichamen van oudere vrouwen zichtbaarder zouden worden. Tijdens ons onderzoek voor PISS POOL zijn mijn collega Suzan Boogaerdt en ik afgelopen winter naar de badhuizen in Japan geweest. Daar zag je voortdurend naakte lichamen van vrouwen van alle leeftijden, dus ook oudere vrouwen. Vrouwen die al hun hele leven bevriend waren, zeepten elkaars rug in. Niet als een #welnessweekendje maar als een dagelijkse en gezamenlijke zorgpraktijk. De vertrouwdheid daarmee vond ik enorm bevrijdend vond om te zien. Die zichtbaarheid normaliseert en inspireert.”
Wat gaat bezoekers het meest verrassen aan de voorstelling?
“Ik vermoed dat het meest verrassend zal zijn om lichamen van vrouwen boven de zeventig te zien. Want wanneer zie je dat nou? We hebben in Nederland geen inclusieve lichaamscultuur waarin plek is voor allerlei verschillende vrouwenlichamen. We zien vooralgladgestreken plaatjes van twintigers op sociale media. Ook denk ik dat de voorstelling inzichten kan geven over onze kijk op lichamen en leeftijden, voor alle generaties. Ik ben laatst met mijn achttienjarige nichtje naar de body-horrorfilm The Substance gegaan, die ook gaat over de gevaren van het najagen van een ‘perfect lichaam’. Na afloop hadden we zo’n mooi gesprek over de moeilijkheden die onze generaties ervaren, en over onze eigen ervaringen. Ik zou daarom willen oproepen om PISS POOL te bezoeken met iemand van een andere generatie. We kunnen zoveel van elkaar leren.”
Theatervoorstelling PISS POOL is te zien vanaf 19 november 2025. Klik hier voor meer informatie.
Helpt u ons om ons belangrijke werk voort te kunnen zetten? Doneer hier!