‘We moeten een overgang maken van beklemmende mannelijkheid naar bevrijdende kwetsbaarheid’
Charles Groenhuijsen (71) is journalist, auteur, tv-presentator en spreker. Hij werkte jarenlang als correspondent voor de NOS in Washington. In september verscheen zijn nieuwste boek Meiden volgen hun dromen en jongens hun hormonen.
Hoe kwam je bij het onderwerp voor dit boek?
“Vrouwen hebben in de afgelopen honderd jaar meer vooruitgang geboekt dan in de honderd eeuwen ervoor. Ze hebben werkkansen voor zichzelf gecreëerd, presteren goed in opleidingen en komen voor zichzelf op. Kortom: zij hebben ervoor gezorgd dat de mannelijke alleenheerschappij ten einde kwam en dat vrouwelijk talent voor het eerst volledig wordt benut. Maar tegelijkertijd vond er ook een andere ontwikkeling plaats. Zoek op Google naar een willekeurig land/continent en zet daarachter de term ‘boy problem’. Ik heb geen enkel land of werelddeel gevonden waarbij je dan géén relevante resultaten krijgt. Mannen staan wereldwijd in alle statistieken van geweld en ander ongewenst gedrag altijd bovenaan: zowel fysieke en verbale agressie als gewelddadige criminaliteit en seksuele agressie. Daarnaast verandert ook de verhouding tussen mannen en vrouwen. Vrouwen worden steeds progressiever, terwijl mannen gemiddeld conservatiever worden. Dat bemoeilijkt steeds vaker romantische relaties. In vrijwel alle landen dalen de geboortecijfers. Zelfs in zeer patriarchale landen zoals Zuid-Korea halveert de bevolking. Vrouwen willen vooruit, maar mannen lijken vooral terug te willen in de tijd. Dat zie je ook in de VS met de macho’s van Donald Trump aan de macht. Door ‘The Boy Problem’ is er een steeds grotere groep gefrustreerde, jongemannen. Zonder hun steun was Donald Trump geen president geworden! Dat alles was voor mij de aanleiding om dit boek te schrijven.”
Waarom zijn mannen zo gefrustreerd?
“Kort gezegd komt dat door een vanzelfsprekendheid die mannen al heel lang kenden. Zij stonden door de geschiedenis heen altijd aan de top, en de rolverdelingen tussen man en vrouw waren in hun voordeel. Mannen hebben decennialang vrouwen de weg versperd zodat zij niet konden emanciperen. Wat zij alleen niet zagen aankomen, is dat vrouwen het oppermachtige mannenpeloton uiteindelijk via de berm zijn ingehaald. Vrouwen hebben genoeg van een leven van boenen en baren en streden volledig op eigen kracht voor gelijkheid, terwijl mannen in de tussentijd stilzaten. Daardoor is er nu een scheve balans. Dat zorgt bij beide seksen voor frustratie: vrouwen omdat er nog steeds ongelijkheid bestaat, mannen omdat de wereld die hun ooit beloofd werd er niet meer is. De apenrots wankelt. Die frustratie zie je ook terug in de TV-serie Haantjes, die over dit probleem gaat. Daar volgen we vier vrienden die allemaal worstelen met hun man-zijn in de moderne maatschappij. Hun motto is: ‘heb je een lul, dan ben je de lul’. Dat vat goed samen hoe veel mannen zich tegenwoordig voelen.”
Is het terecht dat mannen zich zo voelen, denk je?
“Het is een redelijk controversieel standpunt om te zeggen dat mannen het tegenwoordig lastig hebben. Begrijpelijk, want vrouwen hebben nog steeds te maken met een onderdrukkend systeem én geweld tegen vrouwen neemt toe. Tegelijkertijd moeten we de problemen van mannen niet negeren; dat leidt alleen tot meer frustratie en polarisatie. Het klopt dat mannen minder kansen hebben dan vroeger, nu vrouwen op vrijwel alle vlakken meedoen. Alleen nemen mannen daardoor vaak een verkeerde houding aan. Het laatste wat je moet doen is in de slachtofferrol kruipen, maar dat is precies wat veel mannen doen. Er heerst bij hen een verslagen houding, alsof het vanaf nu alleen maar slechter kan gaan. Terwijl ik denk dat juist het tegenovergestelde waar is: de vrouwenemancipatie is een teken van hoop. Vrouwen hebben de samenleving op eigen kracht positief veranderd, en dat kunnen mannen ook. Wanneer mannen de strenge masculiene normen loslaten, ontstaat er meer bewegingsruimte. Wie weet welke verborgen talenten dat blootlegt. We moeten de stap zetten van beklemmende mannelijkheid naar bevrijdende kwetsbaarheid.”
Hoe denk je dat dit zich gaat ontwikkelen?
“Er waait op dit moment een conservatieve wind in Nederland en de rest van de wereld. Een grote groep mensen klampt zich vast aan het beeld van de samenleving uit de jaren vijftig. Verandering vinden mensen nu eenmaal eng. Toch ben ik hoopvol. We zijn als samenleving al op zoveel vlakken vooruitgegaan, en die vooruitgang is steeds onomkeerbaar gebleken. Denk aan de afschaffing van de slavernij, het beëindigen van heksenverbrandingen of de legalisering van het homohuwelijk en progressie in onderwijs, gezondheid, levensverwachting. Al die veranderingen riepen aanvankelijk weerstand op, maar werden uiteindelijk toch doorgevoerd. De tijd zal leren hoe dit zich ontwikkelt, maar ik denk dat we goud in handen hebben. Mannen moeten het alleen nog smeden.”
Bestel hier ‘Meiden volgen hun dromen en jongens hun hormonen’ van Charles Groenhuijsen.
Helpt u ons om ons belangrijke werk voort te kunnen zetten? Doneer hier!