Wees geobsedeerd met je oudere toekomstige zelf
Door: Luuke Raaijmakers
Als vrouw ben je een soort eeuwige Benjamin(a) Button. Je mag opgroeien, maar slechts tot het punt waarop je borsten volgroeid zijn en je lichaam ongeveer de contouren heeft van een volwassen vrouw. Daarna is de bedoeling eigenlijk dat de tijd stopt. Of beter nog: dat hij achteruit gaat.
Wanneer we een bekende na jaren weer tegenkomen en haar voorhoofd inmiddels wat rimpels telt, kijken we bijna medelijdend. Maar ziet ze er juist jonger uit? Dan reageren we alsof er iets positiefs is gebeurd, in plaats van dat er een vreemd medisch wonder heeft plaatsgevonden. “Jeetje, wat zie jij er goed uit!” zeggen we dan. Alsof ouder lijken en er goed uitzien elkaars natuurlijke vijanden zijn. Dat is de grootste leugen die vrouwen krijgen aangeleerd: dat een jong uiterlijk betekent dat je nog meetelt. Dat je nog recht hebt om gezien te worden. Om ruimte in te nemen. Om aantrekkelijk, relevant en waardevol te zijn.
Een halfjaarabonnement op OPZIJ (€ 41,50) met als cadeau het boek Wegwijzer voor nabestaanden van Marieke Henselmans
€ 41,50€ 41,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Een jaarabonnement op OPZIJ (€ 81,50) met als cadeau TWEE boeken van Hedy d’Ancona
€ 81,50€ 81,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Ook ik trap erin. Hoe dichter ik de dertig nader, hoe vaker ik mezelf erop betrap dat ik Google naar obscure collageenpoeders, serums en crèmes die beloven een heroïsche strijd aan te gaan met mijn kwaadaardige toekomstige kraaienpootjes. Ik smeer iedere ochtend SPF – ook in de winter – alsof ik een antieke muurschildering ben die koste wat kost geconserveerd moet blijven. De zon is inmiddels geen bron van vitamine D meer, maar een sluipschutter die uit is op mijn collageen.
Dat is ergens ook niet zo vreemd. Alleen al de wereldwijde anti-aging-industrie is inmiddels honderden miljarden euro’s waard en groeit ieder jaar verder. Vrijwel iedere reclame vertelt vrouwen impliciet hetzelfde verhaal: ouder worden is onvermijdelijk, maar zichtbaar ouder worden is een persoonlijk falen. Leeftijd is geen levensfase meer, maar een probleem waarvoor gelukkig een abonnement, injectie of serum bestaat.
Maar laatst hoorde ik een podcast-aflevering die me onverwacht een spiegel voorhield. Niet om mijn huid te inspecteren, maar mijn toekomst. 40-jarige actrice Jameela Jamil vertelde dat ze geobsedeerd is door haar toekomstige 85-jarige zelf. Ze voert soms denkbeeldige gesprekken met die toekomstige versie van zichzelf. Wat zou jij willen dat ik vanavond doe? Zou jij willen dat ik voor mezelf opkom? Vind jij dat ik deze persoon in mijn leven moet houden? Wil je dat ik die spannende baan aanneem?
Het fascinerende aan dat idee is dat we voortdurend worden aangemoedigd terug te kijken. Naar ons innerlijke kind. Naar onze jeugd. Naar de persoon die we ooit waren. Maar zelden kijken we vooruit, naar de vrouw die we hopelijk ooit worden. Terwijl juist zij waarschijnlijk alle antwoorden heeft. Oudere mensen zijn niet per sé alwetend natuurlijk, maar tijd legt wel de juiste verhoudingen bloot. De ruzie waar je nachten wakker van lag blijkt jaren later nauwelijks nog betekenis te hebben. De afwijzing waarvan je dacht dat hij je leven zou bepalen, blijkt uiteindelijk een voetnoot. En de dingen waarvan je dacht dat iedereen ze zag – dat ene rimpeltje, die imperfecte huid, dat paar kilo meer – blijken vooral belangrijk te zijn geweest voor jezelf.
Er is een reden dat uit onderzoek naar welzijn steeds weer blijkt dat veel mensen op latere leeftijd gelukkiger worden. Oudere volwassenen rapporteren gemiddeld meer emotionele stabiliteit, minder behoefte aan goedkeuring van anderen en een groter gevoel van tevredenheid. Misschien is wijsheid uiteindelijk gewoon het vermogen om steeds minder energie te verspillen aan dingen die er nauwelijks toe doen.
Ik weet het. Dit klinkt gevaarlijk veel als iets wat op een zeikerig tegeltje zou kunnen eindigen. Maar soms hebben we volgens mij dat soort gedachten nodig om even uit de gekte te stappen. Zeker in een samenleving die geobsedeerd is door zelfoptimalisatie, productiviteit en eeuwige jeugd.
Laten we stoppen met obsessief verlangen naar ons jongere zelf en beginnen met verlangen naar onze oudere zelf. Want uiteindelijk is het meest interessante aan mensen hun gedachten, en wat je in je leven betekent voor anderen. Dat maakt waarde, niet de mate van rimpelloosheid. Als je enige prestatie is dat je rimpelloos geboren wordt en weer rimpelloos de kist ingaat, heb je immers niks bereikt.