Waarom moeten we als vrouwen altijd wachten op de liefde?

Door: Luuke Raaijmakers

“Stop eens met dat daten. Zodra je stopt met zoeken naar liefde komt het vanzelf op je pad”, “Je moet mannen decentraliseren in je leven”, “Je wilt het te graag”. Dit zijn allemaal reacties die ik van vrienden en familie heb gekregen. Altijd nadat ik een grappig verhaal vertelde over een matige date – die ik overigens vertelde voor hún vermaak, maar goed.

Op een of andere manier heerst het idee dat je als vrouw (want ik hoor dit nooit van mannelijke vrienden) moet wachten. Heb geduld, en de liefde van je leven verschijnt vanzelf. En vooral; pas als jij niet aan het zoeken bent of je best doet. Misschien denken ze dat Cupido prestatiedruk voelt: hij kan zijn pijltje pas afschieten als jij niet kijkt. Altijd als ik zo’n reactie krijg, voel ik me heel erg aangevallen en ga ik mezelf direct verdedigen. Het voelt alsof ze een luchtig verhaal als aanleiding nemen om eens even goed duidelijk te maken waarom ik faal en dat dat volledig mijn eigen schuld is. Ik voel me dan een soort gretige eekhoorn ben die zijn wangen te vol heeft gestopt met nootjes. Ik wilde teveel en daarom krijg ik niks.

De winkel van OPZIJ: losse nummers, abonnementen

Overigens kan ik me vaak prima verdedigen tijdens zo’n aanval, want ik weet dat het onzin is wat ze zeggen. Statistisch gezien is het nogal logisch dat als je date, de kans groter is dat je de liefde vind, dan als je rustig gaat wachten op de bank in je woonkamer tot er iemand toevallig aanklopt. Volgens mij is het hele idee dat je mensen moet gaan ontmoeten en open moet staan. Dan kom je vanzelf een leukerd tegen die bij je past. Als je geluk hebt.

Hoe dan ook, de eis om te wachten beperkt zich niet tot de date-fase. Vrouwen worden geacht zich hun hele leven als Rapunzel in haar toren te gedragen. Wachten tot de prins op het witte paard je woonkamer binnen huppelt, wachten tot je op date wordt gevraagd, wachten tot de ander klaar is om zich te binden, wachten tot je partner een huwelijksaanzoek doet, wachten tot je vriend eindelijk klaar is om vader te worden. Wachten, wachten, wachten. Maar waarom zouden we ons leven verspillen aan wachten (soms tevergeefs), terwijl je ook prima initiatief kunt nemen? Waar komt die afwachtende houding überhaupt vandaan?

Het antwoord is eigenlijk heel simpel: omdat vrouwen eeuwenlang nauwelijks een andere keuze hadden. Liefde was vroeger namelijk veel minder een individuele zoektocht. Het was een economisch project. Historici laten zien dat huwelijken eeuwenlang vooral draaiden om bezit, familiebanden en sociale status. Een dochter werd niet geacht zelf op zoek te gaan naar een geschikte partner. Dat deden haar ouders vaak al. En als er al ruimte was voor romantiek, hoorde een vrouw zich bescheiden op te stellen. Te veel initiatief kon haar reputatie schaden. Een ‘fatsoenlijke’ vrouw wachtte af; een man hoorde de eerste stap te zetten.

Dat idee werd vervolgens eeuwenlang gevoed door literatuur, sprookjes en religie. Assepoester rent niet achter de prins aan. Doornroosje slaapt letterlijk tot een man haar wakker kust. Sneeuwwitje ligt in een glazen kist te wachten. Zelfs Rapunzel zit vooral in een toren totdat iemand haar komt redden. Jongens kregen helden die op avontuur gingen. Meisjes kregen heldinnen die vooral geduld moesten hebben. De één jaagt, de ander wordt gekozen.

Ook toen vrouwen in de twintigste eeuw steeds zelfstandiger werden, bleef dat romantische script grotendeels hetzelfde. We gingen studeren, werken, stemmen, bankrekeningen openen zonder toestemming van een echtgenoot, maar op romantisch gebied bleven veel oude verwachtingen overeind. Kijk maar naar de datingwereld. Nog altijd vinden veel mensen het vanzelfsprekend dat een man de eerste stap zet, het eerste bericht stuurt of een huwelijksaanzoek doet. Een vrouw die hetzelfde doet, wordt opvallend vaak omschreven als ‘wel heel direct’ of ‘een beetje wanhopig’. Initiatief en vrouwelijkheid gaan blijkbaar nog steeds moeilijk samen.

Dat verklaart ook waarom vrouwen zo vaak te horen krijgen dat ze “het los moeten laten”. Dat advies klinkt lekker wijs en spiritueel, maar zit vol tegenstrijdigheden. We zeggen immers ook niet tegen iemand die graag een baan wil: stop maar met solliciteren, dan belt een werkgever vanzelf aan. Of tegen iemand die een huis zoekt: blijf gewoon openstaan, dan legt iemand die huissleutel vanzelf in je handpalm. Op vrijwel elk ander terrein van het leven vinden we actie ondernemen volkomen logisch. Alleen in de liefde krijgt vooral de vrouw het advies om vooral niets te doen.

Natuurlijk kun je liefde niet afdwingen. Je kunt geen partner bestellen zoals een pakketje bij een webwinkel. Er blijft altijd een flinke dosis geluk, timing en toeval bij komen kijken. Maar dat is iets heel anders dan passief afwachten. Dus: ga eropuit. Spreek mensen aan. Vraag iemand mee uit. Maak fouten. Loop blauwtjes. Wees nieuwsgierig. En als Cupido daar moeite mee heeft, dan moet híj misschien gewoon even een cursus anti-faalangst nemen.