Rauwe melk, zuurdesembrood en je man gehoorzamen: de eindeloze fascinatie met tradwifes
Door: Luuke Raaijmakers
De kans is groot dat je haar online bent tegengekomen. Een vrouw in een linnen jurk die om zes uur ’s ochtends opstaat om zuurdesembrood te kneden, rauwe melk te schenken, zeven kinderen in smetteloos wit linnen aan te kleden en ondertussen liefdevol glimlachend haar echtgenoot uitzwaait naar zijn werk. Haar keuken lijkt op een schilderij uit de negentiende eeuw, haar haar zit altijd perfect en de camera staat toevallig precies goed terwijl ze boter klopt. Welkom in de wereld van de tradwife.
Je zou denken dat vooral conservatieve kringen hier warm voor lopen. Toch blijken juist veel feministische vrouwen zich eindeloos te vermaken met dit fenomeen. Ze volgen influencers als Ballerina Farm, analyseren iedere video alsof het een natuurdocumentaire is en lezen massaal Yesteryear, de razend populaire roman waarin een succesvolle tradwife-influencer plotseling wakker wordt in 1855. Ineens bestaat haar idyllische leven niet meer uit esthetische filmpjes, maar uit dysenterie, eindeloos lichamelijk werk, zwangerschappen zonder verdoving en een samenleving waarin vrouwen nauwelijks rechten hebben. De boodschap is duidelijk: als je zo graag terug wilt naar “vroeger”, probeer het dan maar eens écht. Juist die omkering maakt het boek zo aantrekkelijk voor veel lezers. Het is satire, maar ook een wraakfantasie.
Een halfjaarabonnement op OPZIJ (€ 41,50) met als cadeau het boek Wegwijzer voor nabestaanden van Marieke Henselmans
€ 41,50€ 41,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Een jaarabonnement op OPZIJ (€ 81,50) met als cadeau TWEE boeken van Hedy d’Ancona
€ 81,50€ 81,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Tradwives zijn misschien wel de perfecte internetfantasie zijn. Niet alleen voor conservatieve mannen, maar ook voor progressieve vrouwen. Het internet houdt namelijk van extremen. Niemand kijkt urenlang naar iemand die een beetje typt op een laptop, een beetje voor de kinderen zorgt en af en toe een diepvriespizza in de oven schuift. Maar een vrouw die beweert volledig te leven volgens de “traditionele rolverdeling” is fascinerend. Net zoals mensen uren kijken naar reality-tv waarin miljardairs leven of preppers zich voorbereiden op het einde der tijden. Het is een levensstijl die zo ver van de meeste mensen afstaat dat hij bijna antropologisch interessant wordt.
Daar komt nog iets bij. Veel feministische vrouwen kijken helemaal niet puur alleen uit afkeer. Er zit ook iets van jaloezie in, als ik voor mezelf spreek. Niet vanwege het gehoorzamen van een echtgenoot – dat vind ik vanzelfsprekend denigrerend – , maar op de rust die de video’s uitstralen: geen overvolle agenda, geen eindeloze Zoom-meetings, geen inbox met honderd ongelezen mails, geen constante prestatiedruk. Alleen bloemen plukken in de zon, brood bakken en een vredige baby op je heup.
Dat beeld is natuurlijk zorgvuldig geregisseerd. Niemand filmt de slapeloze nachten, financiële afhankelijkheid, de eenzaamheid of de mentale belasting van het altijd beschikbaar moeten zijn. Toch raakt het een gevoel dat veel mensen herkennen: het verlangen naar eenvoud. Dat verklaart ook waarom de tradwife zo vaak terugkeert in populaire cultuur. In de film Don’t Worry Darling (2022) lijkt een perfect huishouden aanvankelijk een droom, totdat blijkt dat die droom alleen kan bestaan doordat vrouwen hun autonomie verliezen. In The Stepford Wives (2004) worden gehoorzame huisvrouwen letterlijk kunstmatig gecreëerd. Steeds opnieuw draait hetzelfde verhaal om dezelfde vraag: hoeveel vrijheid ben je bereid op te geven in ruil voor veiligheid, overzicht en duidelijkheid?
Ergens lijken tradwives dus iets bloot te liggen, wat in ons collectieve achterhoofd speelt: gelijkheid is geweldig, maar vrijheid is ook ingewikkeld. De afgelopen zestig jaar kregen vrouwen er enorm veel mogelijkheden bij. Studeren, carrière maken, financieel onafhankelijk zijn, geen kinderen krijgen als je dat niet wilt, ga zo maar door. Allemaal fantastische verworvenheden, maar vrijheid betekent óók dat je voortdurend keuzes moet maken. Welke carrière? Wanneer kinderen? Fulltime of parttime? Wie haalt de kinderen op? Wie maakt promotie? Wie offert iets op? Tradwife-content biedt een verleidelijk eenvoudig antwoord: maak gewoon helemaal geen keuzes meer. Je rol ligt al vast. Dat maakt het aantrekkelijk én gevaarlijk.
Achter de esthetiek schuilt namelijk een werkelijkheid die Yesteryear zo genadeloos blootlegt. De historische werkelijkheid betekende niet alleen versgebakken brood en schattige schorten, maar ook geen stemrecht, nauwelijks eigendomsrechten, gevaarlijke bevallingen, economische afhankelijkheid en vrijwel geen mogelijkheid om een slecht huwelijk te verlaten. Precies dat contrast verklaart misschien waarom het boek zo’n snaar raakt. Het prikt door de zorgvuldig gefilterde Instagramversie van het verleden heen.
Het raakt daarom ook een beetje aan de stijgende trend van fantasy-boeken, waarin vrouwen relaties krijgen met elven en andere bovennatuurlijke wezens. Het is een ontsnapping uit een hyper-gestreste realiteit waar we geen vat op hebben. We zijn gefascineerd door het idee dat er ergens een leven bestaat zonder (keuze)stress, zonder prestatiedruk en zonder eindeloze verantwoordelijkheden. Vroeger projecteerden we dat verlangen op prinsessen. Nu op vrouwen die boter karnen in een designkeuken. Alleen blijkt, net als in Yesteryear, dat zodra je door het scherm stapt, de romantiek meestal snel verdwijnt.