Is menstruatiebloed magisch?
Door: Luuke Raaijmakers
Het internet is een wonderlijke plek. Zo ben ik al weleens beland op fora over het bestaan van ufo’s en elfjes (en hoe die met elkaar in verband zouden staan), heb ik online discussies gelezen over hoe Jezus nog leeft en een Facebook-account heeft, en zag ik mensen vol passie ‘bewijs’ aandragen dat alle presidenten kannibalen zouden zijn. Ik heb daardoor een behoorlijk verdachte digitale voetafdruk, vermoed ik, maar ieder haar hobby.
Een paar dagen geleden viel ik weer in een middernachtelijk online konijnenhol, maar dit keer bleek het te gaan om een wat breder gedragen geloof: menstruatiebloed zou magisch zijn. Het begon met een Instagramvideo van een Portugese vrouw die samenzweerderig in de camera vertelde dat vrouwen een verborgen kracht hebben. Hun bloed! Ik was meteen getriggerd, omdat ik dacht dat dit een vervolg zou zijn op het wazige kannibalencomplot, maar het bleek om iets anders te gaan. De vrouw filmde haar prachtige tuin en legde uit dat ze al haar menstruatiebloed opving in menstruatiecups, bewaarde en het iedere volle maan over haar plantjes goot. Goor, maar wel fascinerend. Mijn verbazing groeide toen ik in de reacties massale bijval zag: vrouwen lieten foto’s van hun weelderige period plants zien en zwoeren dat menstruatiebloed een helende werking zou hebben. Vrouwen waren godinnen, magisch! Onderdrukt juist vanwege hun macht! Kom in opstand! Schenk je menstruatiebloed aan de aarde!
Het boeide me, maar tot dat moment schreef ik het nog af als een soort geinige mythe. Ik bedoel: het klinkt aannemelijk dat lichaamsstoffen nuttige componenten bevatten die het bodemleven gezonder kunnen maken. We gebruiken niet voor niets mest om grond vruchtbaarder te maken. Dat menstruatiebloed deels een vergelijkbaar effect zou kunnen hebben, leek me dus niet bijzonder magisch. Totdat ik om mijn oren werd gemept met nieuw onderzoek: menstruatiebloed blijkt een medische goudmijn te kunnen zijn, en nuttiger dan onderzoekers lange tijd vermoedden. Hoewel regulier bloedplasma via bloeddonaties al decennia cruciaal is voor geneesmiddelen, biedt specifiek menstruatievocht interessante medische mogelijkheden dankzij onder meer de aanwezigheid van baarmoederslijmvlies, immuuncellen en stamcellen. Die cellen worden bijvoorbeeld onderzocht vanwege hun mogelijke rol bij wondgenezing en kraakbeen- en weefselherstel. Wetenschappers kijken ook naar mogelijke toepassingen bij ernstige aandoeningen als acuut leverfalen, hartfalen en diabetes, en bij zenuwherstel na een dwarslaesie.
Ik durf het bijna niet te zeggen, maar: nou ja, best magisch dus. Of mijn kamerplanten binnenkort iedere volle maan ritueel worden begoten met mijn ongesteldheid? Dat gaat me voorlopig nog wat ver. Maar achter het dat zweverige Instagramfilmpje zat toch een minder zweverige les: we hebben eeuwenlang vooral geleerd menstruatiebloed vies, gênant en nutteloos te vinden. Nu blijkt juist dat spul waar we het liefst zo discreet mogelijk vanaf willen, medisch bijzonder interessant te zijn. Geen hard bewijs dat vrouwen godinnen zijn, helaas. Maar wel weer een goede reden om het vrouwenlichaam iets minder snel als vies of lastig af te schrijven. En dat is misschien al magisch genoeg.