Nee, je brein takelt niet af tijdens de overgang
Door: Luuke Raaijmakers
Als vrouw heb je volgens de populaire beeldvorming ongeveer drie levensfasen. Eerst ben je jong, daarna ben je bang om oud te worden en vervolgens ben je in de overgang en is het kennelijk gedaan met de pret. Opvliegers, slapeloze nachten, vergeetachtigheid, botverlies: de menopauze wordt zelden verkocht als een gezellig nieuw hoofdstuk.
Maar nu is er zowaar goed nieuws uit de hersenwetenschap. Onderzoekers vergeleken hersenscans van 1095 meisjes en vrouwen rond drie grote hormonale gebeurtenissen: de eerste menstruatie, zwangerschap en menopauze. En wat bleek? Tijdens de overgang zagen ze géén significante afname van het totale en corticale volume grijze stof. Bij vrouwen die vóór óf na de overgang bleven gedurende de onderzoeksperiode, was die normale leeftijd-gerelateerde afname juist wel zichtbaar.
Een halfjaarabonnement op OPZIJ (€ 41,50) met als cadeau het boek Wegwijzer voor nabestaanden van Marieke Henselmans
€ 41,50€ 41,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Een jaarabonnement op OPZIJ (€ 81,50) met als cadeau TWEE boeken van Hedy d’Ancona
€ 81,50€ 81,50Opties selecteren Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina
Dat betekent niet dat de menopauze plots een gratis hersenverjongingskuur is. De onderzoekers benadrukken zelf dat nog niet bewezen is dat de overgang het brein daadwerkelijk beschermt tegen veroudering. Maar het zet wel een interessant vraagteken achter het idee dat dalende vrouwelijke hormonen automatisch gelijkstaan aan achteruitgang. Misschien is dat idee überhaupt aan een overgang toe, want puberteit, zwangerschap én menopauze blijken momenten waarop het vrouwenbrein zich op verschillende manieren reorganiseert. Alleen hebben we die laatste fase nauwelijks onderzocht. Dit is pas het eerste longitudinale onderzoek dat veranderingen in de grijze stof van het hele brein tijdens de menopauze bekijkt. Eeuwenlang beschreven we de overgang vooral als wat een vrouw verliest: vruchtbaarheid, hormonen, jeugd. Misschien moeten we eindelijk eens onderzoeken wat er eigenlijk voor terugkomt.